Strona główna
Aktualności
Nowości i wznowienia
Zapowiedzi
Katalog
i Księgarnia
Nasi Autorzy
Pracownia DTP
Zamówienia
O nas
Kontrahenci
Kontakt
O Autorze
O książce
Spis treści

Jacek Chachaj Początki kościołów lubelskich w świetle legend i przekazów historycznych
ISBN 978-83-60133-71-2
Lublin 2010
Format A5, 124 s.
Oprawa miękka
cena: 20 zł


[zamówienie]

Jacek Chachaj
Początki kościołów lubelskich w świetle legend i przekazów historycznych


O Autorze

dr Jacek Chachaj (ur. 1969 w Lublinie) – adiunkt w Katedrze Historii Europy Wschodniej (Instytut Historii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II). Autor około 20 prac naukowych, w tym dwóch monografii: Łacińskie szkolnictwo parafialne na Rusi Koronnej od XVI do XVIII wieku (Lublin 2003) oraz Łacińskie szkoły parafialne na terenie metropolii lwowskiej w epoce nowożytnej (Lublin 2005), a także podręczników do nauki historii dla klas gimnazjalnych. W kręgu jego zainteresowań badawczych znalazły się między innymi: struktury terytorialne Kościoła łacińskiego, historia społeczno-religijna w okresie przedrozbiorowym, zwłaszcza na terenach na wschód od Wisły, oraz historia szkolnictwa parafialnego na terenach ruskich Korony. Obecnie zaś koncentruje się na badaniach dotyczących archidiakonatu lubelskiego na przełomie średniowiecza i epoki nowożytnej.

O książce

Najdawniejsze dzieje Lublina, obejmujące okres do połowy XIV wieku, są wciąż bardzo słabo znane. Powodem tego stanu rzeczy jest niewielka liczba źródeł do historii miasta pochodzących sprzed XV wieku. W efekcie jesteśmy wciąż zdani na domysły, uzupełniane hipotezami stawianymi przez historyków, archeologów czy historyków sztuki – często efektownymi, ale nie zawsze wytrzymującymi próbę czasu przy merytorycznej weryfikacji z innymi poglądami. Powyższe uwagi odnoszą się do szeregu zagadnień dotyczących początków Lublina, a jednym z nich jest kwestia kolejności powstania najstarszych kościołów tego miasta. Zagadnienie to jest o tyle istotne, że może być rozpatrywane w ramach odtwarzania dziejów innych polskich miast, jako że Lublin należał do kilku najważniejszych osiedli miejskich Królestwa Polskiego od czasów jego zjednoczenia, a także Rzeczypospolitej aż do rozbiorów. Obecnie za najstarszą świątynię Lublina uchodzi wśród większości badaczy kościół pod wezwaniem św. Mikołaja na wzgórzu Czwartek. Panuje przekonanie, że jeszcze w okresie przedlokacyjnym na Czwartku istniała osada targowa (co potwierdzać ma nazwa przedmieścia), a wezwanie tamtejszego kościoła ma być dodatkowym argumentem za istnieniem tej osady, bowiem jest ono interpretowane przede wszystkim jako wezwanie kupieckie.
Niniejsza praca stanowi próbę zweryfikowania przedstawionego powyżej poglądu w świetle źródeł pisanych i archeologicznych, którymi obecnie dysponujemy. Dodatkowo przedstawione poniżej tezy mają, w założeniu autora, stanowić propozycję nowego ujęcia początków lubelskiego ośrodka kościelnego, bez obciążenia w postaci silnie utrwalonych, lecz pozbawionych uzasadnienia źródłowego, poglądów w tej kwestii.

Spis treści

Przedmowa – Wokół legend o początkach Lublina i jego świątyń(Czesław Deptuła) / 5
Wstęp / 25
Informacje źródłowe o początkach lubelskich świątyń / 35
Legenda o powstaniu kościoła św. Mikołaja / 47
Czas powstania legendy / 49
Długoszowy i nowożytne przekazy o początkach lubelskich kościołów / 59
Prawdopodobna geneza legendy / 70
Popularyzacja legendy i jej przyjęcie przez historyków / 74
Pierwotna siedziba parafii lubelskiej / 79
Inna wizja początków kościoła św. Mikołaja / 97
Jeszcze jedna legenda o początkach kościoła św. Mikołaja / 115