Strona główna
Aktualności
Nowości i wznowienia
Zapowiedzi
Katalog
i Księgarnia
Nasi Autorzy
Pracownia DTP
Zamówienia
O nas
Kontrahenci
Kontakt
O Autorze
O książce
Spis treści

Piotr Żbikowski, Lucyna ŻbikowskaKs. Hugo Kołłątaj. Wybitny mąż stanu, więzień i poeta
ISBN 978-83-63527-58-7
Lublin 2015
Format B5, 508 s.
Oprawa miękka
cena: 60 zł


[zamówienie]

Piotr Żbikowski, Lucyna Żbikowska
Ks. Hugo Kołłątaj. Wybitny mąż stanu, więzień i poeta


O Autorze

Prof. zw. dr hab. Piotr Żbikowski (1935–2011) – absolwent filologii polskiej KUL. Studia doktoranckie ukończył w 1972 r. obroną dysertacji pt. Okolicznościowa poezja Kajetana Koźmiana i uzyskaniem stopnia doktora nauk humanistycznych. W 1979 r. złożył przed Radą Naukową IBL PAN w Warszawie kolokwium habilitacyjne, przedkładając dysertację Doktryna estetycznoliteracka klasycyzmu postanisławowskiego. W 1980 r. powołany na stanowisko docenta przez Ministra Szkolnictwa Wyższego i Techniki. W 1990 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a pięć lat później został profesorem zwyczajnym.
W latach 1956–1961 pracownik naukowo-dydaktyczny UMCS. Od 1966 r. do przejścia na emeryturę wykładowca Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie (od 2001 r. – Uniwersytet Rzeszowski), gdzie dwukrotnie kierował Instytutem Filologii Polskiej.
Piotr Żbikowski jest autorem ponad 160 publikacji naukowych, m.in.: Kajetan Koźmian. Poeta i obywatel 1797–1814, Wrocław 1972 (nagroda indywidualna Ministra Szkolnictwa Wyższego i Techniki); Insurekcja i upadek Rzeczypospolitej w poezjach więziennych Hugona Kołłątaja, Rzeszów 1993; Poezje więzienne Hugona Kołłątaja. Studia i teksty, Wrocław 1993 (nagroda indywidualna Ministra Edukacji Narodowej, nagroda Miasta Rzeszowa w Dziedzinie Techniki i Nauki); „...bolem śmiertelnym ściśnione mam serce...”. Rozpacz oświeconych u źródeł przełomu w poezji polskiej w latach 1793–1805, Wrocław 1998 (nagroda indywidualna Ministra Edukacji Narodowej); Klasycyzm postanisławowski. Zarys problematyki, Warszawa 1999; Ziemiaństwo polskie. Rękopiśmienna wersja poematu w pięciu pieśniach / Kajetan Koźmian, Kraków 2006; W pierwszych latach narodowej niewoli. Schyłek polskiego oświecenia i zwiastuny romantyzmu, Wrocław 2007 (nagroda indywidualna Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego).

Dr Lucyna Żbikowska – absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Prace magisterską oraz doktorską napisała pod kierunkiem profesora Artura Hutnikiewicza. Pracownik naukowo-dydaktyczny Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie w latach 1968–2001, a w latach 2001–2006 Uniwersytetu Rzeszowskiego, wykładowca w Wyższym Seminarium Duchownym w Rzeszowie, od 2005 r. wykładowca w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. Opracowała i wydała pośmiertną publikację o Piotrze Żbikowskim – Piotr Żbikowski (1935–2011). Uczony i Wykładowca, Rzeszów 2012. Ponadto przygotowała do druku i opublikowała trzyczęściową książkę Piotra Żbikowskiego o zawartości pierwszych polskojęzycznych czasopism pod zaborami: Pod rządami Franciszka Habsburga – cesarza Austrii. „Gazeta Krakowska” 1796–1806, słowo wstępne L. Żbikowska, Lublin 2012; W monarchii pruskiej. „Gazeta Warszawska” 1796–1806, słowo wstępne L. Żbikowska, Lublin 2013; W imperium carów. „Kurier Litewski” 1796–1806, słowo wstępne L. Żbikowska, Lublin 2014.

O książce

[...] podjęcie tematu kołłątajowskiego po ponad dwudziestu latach od ukazania się publikacji Profesora Piotra Żbikowskiego dotyczących księdza podkanclerzego wydaje się ze wszech miar słuszne. Inicjatywa Lucyny Żbikowskiej jest niezwykle cenna, nie tylko dla pamięci o Hugonie Kołłątaju, ale i dla kształtowania świadomości narodowej, pozbawionej fałszu i nieprawdziwych założeń. Jednocześnie zamierzony projekt pokazuje, co tak naprawdę powinniśmy odczytywać z myśli tego męża stanu.
Książka [...] w sensacyjnej niekiedy formie (co widać szczególnie w rozdziałach inicjujących i kończących publikację) przybliża postać i dzieła księdza podkanclerzego. Pozostaje mieć nadzieję, że jej wydanie drukiem będzie nie tylko przypomnieniem wciąż aktualnych słów Profesora Piotra Żbikowskiego, ale pozwoli Hugonowi Kołłątajowi wyjść ze specjalistycznych gabinetów badaczy i pojawić się w korytarzu, niczym w Wielkiej Galerii w Wersalu – by wszyscy mogli zobaczyć i przeczytać, a potem ponieść tę wiedzę dalej w świat.

dr hab. Sławomir Kufel

Spis treści

Wstęp / 7
Część pierwsza:
Niezwykły testament (Lucyna Żbikowska) / 9

Część druga:
Biograficzne konteksty w wierszach więziennych Hugona Kołłątaja (Piotr Żbikowski) / 77
U źródeł poezji więziennych Hugona Kołłątaja / 79
Bóg, Opatrzność Powszechna, Istność Najwyższa w systemie filozoficzno-moralnym Hugona Kołłątaja / 106
Poetycki portret więźnia i duchowego banity / 138
Od apologii do apoteozy / 159

Część trzecia: Hugo Kołłątaj o katastrofie narodu i państwa (Piotr Żbikowski) / 185
/ Polityczne konteksty w wierszach więziennych / 187
Syndrom zdrady / 220
W kręgu aluzji i niedopowiedzeń / 231
U źródeł upadku Polski / 248
Europa wobec upadku Rzeczypospolitej / 278
Śladem historiozoficznej refleksji / 295
Po utracie niepodległości / 313

Część czwarta:
Hugona Kołłątaja prace poetyczne, wybrane przez niego samego z rękopism, którymi się bawił podczas swej niewoli w Josefstadzie i później (Piotr Żbikowski) / 333
Do Marianny z Kołłątajów Krasickiej / 341
Moje Smutki podczas długiej niewoli w Josefstadzie / 343
Moje Hymny przełożone z niektórych Dawida psalmów w Josefstadzie / 366
Moje różne Zabawy w Josefstadzie i później / 381
Epigrammata / 402
Objaśnienia / 403

Część piąta:
Echa pierwszego wydania monografii poezji więziennych Hugona Kołłątaja (Lucyna Żbikowska) / 433
Zaproszenie do Ołomuńca / 447
Ksiądz podkanclerzy Hugo Kołłątaj i jego tragiczny los w Ołomuńcu – wykład Piotra Żbikowskiego na Uniwersytecie Palackiego w Ołomuńcu / 450
Ryciny i fotografie / 463
Bibliografia / 471
Indeks osobowy / 499